Overbooking w samolocie może sprawić, że mimo ważnego biletu pasażer nie zostanie wpuszczony na pokład. Linie lotnicze sprzedają bowiem czasami więcej biletów, niż wynosi liczba miejsc w samolocie. Dlaczego stosują taką praktykę i jakie prawa ma pasażer w przypadku odmowy wejścia na pokład? Wyjaśniamy.

Overbooking w samolocie – co to jest?

Overbooking w samolocie to sytuacja, w której linia lotnicza sprzedaje więcej biletów na dany lot, niż wynosi liczba dostępnych miejsc. Jeśli na lot stawi się więcej pasażerów niż przewidywał przewoźnik, część z nich może nie zostać wpuszczona na pokład mimo ważnej rezerwacji i spełnienia warunków podróży.

Dlaczego linie lotnicze stosują overbooking?

Linie lotnicze stosują overbooking, ponieważ część pasażerów nie pojawia się na lotnisku mimo ważnej rezerwacji. Niektórzy rezygnują też z podróży w ostatniej chwili.

Na podstawie wcześniejszych danych przewoźnicy szacują liczbę takich przypadków. Następnie sprzedają nieco więcej biletów, niż wynosi liczba miejsc w samolocie. Dzięki temu mogą lepiej wykorzystać dostępne miejsca i ograniczyć straty wynikające z pustych foteli.

W większości przypadków liczba pasażerów zgłaszających się do odprawy nie przekracza liczby miejsc. Czasem jednak na lot stawiają się wszyscy podróżni. Wtedy pojawia się problem z nadmiarem pasażerów.

Czy overbooking jest zgodny z prawem?

Overbooking jest legalny i może być stosowany przez linie lotnicze. Przepisy obowiązujące w Unii Europejskiej nie zakazują sprzedaży większej liczby biletów niż liczba dostępnych miejsc.

Jednocześnie nakładają na przewoźników konkretne obowiązki wobec pasażerów, którym odmówiono wejścia na pokład. Zasady te reguluje Rozporządzenie (WE) nr 261/2004.

Przepisy określają m.in. prawo do odszkodowania, zwrotu kosztów biletu lub zmiany planu podróży. Przewidują również prawo do odpowiedniej opieki podczas oczekiwania na alternatywny lot. Dzięki temu pasażerowie są chronieni, mimo że sama praktyka overbookingu jest legalna.

Co się dzieje, gdy zabraknie miejsc w samolocie?

Jeżeli liczba pasażerów gotowych do podróży przekracza liczbę dostępnych miejsc, linia lotnicza najpierw szuka ochotników. Mogą oni dobrowolnie zrezygnować z lotu w zamian za określone korzyści.

Może to być np. voucher, zwrot kosztów lub miejsce na kolejnym połączeniu. Jeśli nie zgłosi się wystarczająca liczba chętnych, przewoźnik może odmówić wejścia na pokład wybranym pasażerom.

W takiej sytuacji podróżnym przysługują prawa określone w przepisach. Mogą one obejmować m.in. odszkodowanie, alternatywny transport lub zwrot kosztów biletu.

Czy można uniknąć overbookingu?

Nie ma sposobu, który całkowicie wyeliminowałby ryzyko overbookingu. Warto jednak odprawić się możliwie wcześnie, przyjechać na lotnisko z odpowiednim zapasem czasu i stawić się przy bramce przed zakończeniem boardingu. Trzeba również mieć przy sobie wszystkie wymagane dokumenty.

Wcześniejsza odprawa i punktualność nie dają pełnej gwarancji wejścia na pokład, ale mogą zmniejszyć ryzyko problemów. Co więcej, terminowe stawienie się do odprawy i przy bramce jest ważne, jeśli później chcesz skorzystać z praw przysługujących pasażerowi w przypadku odmowy wejścia na pokład.

Overbooking a prawa pasażera

Pasażer, któremu odmówiono wejścia na pokład z powodu overbookingu, korzysta z ochrony przewidzianej w Rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku. Akt ten nie zakazuje stosowania overbookingu, ale szczegółowo określa obowiązki przewoźników oraz prawa pasażerów, którzy z tego powodu nie mogli odbyć zaplanowanego lotu. Ochrona obejmuje zarówno prawo do odszkodowania, jak i możliwość wyboru dalszego sposobu realizacji podróży oraz zapewnienie odpowiedniej opieki.

Pamiętaj, że zastosowanie unijnych przepisów zależy m.in. od miejsca rozpoczęcia lotu oraz przewoźnika obsługującego połączenie.

Overbooking jako rozwiązanie ostateczne

Jeżeli na lot zgłosi się więcej pasażerów niż jest dostępnych miejsc, linia lotnicza nie powinna od razu odmawiać wejścia na pokład. Najpierw przewoźnik musi poszukać ochotników, którzy dobrowolnie zrezygnują z rezerwacji w zamian za uzgodnione korzyści.

Dopiero gdy liczba ochotników okaże się niewystarczająca, linia może odmówić wejścia na pokład wybranym pasażerom wbrew ich woli. W takiej sytuacji pasażer może mieć prawo do odszkodowania, a także do zwrotu kosztów biletu lub zmiany planu podróży oraz do odpowiedniej opieki podczas oczekiwania na dalszą podróż.

Prawo do odszkodowania i alternatywnej podróży

Jeżeli nie zgłosi się wystarczająca liczba ochotników, przewoźnik może odmówić przyjęcia pasażera na pokład wbrew jego woli. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 4 ust. 3, który stanowi:

„Jeżeli pasażerom odmówiono przyjęcia na pokład wbrew ich woli, obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca im odszkodowanie zgodnie z art. 7 oraz zapewnia pomoc zgodnie z art. 8 i 9”.

Przepis ten oznacza, że pasażerowi przysługuje nie tylko odszkodowanie finansowe, ale również określone świadczenia związane z dalszą organizacją podróży.

Zwrot kosztów biletu lub zmiana planu podróży

W przypadku odmowy wejścia na pokład pasażer może wybrać jedną z dostępnych możliwości: zwrot kosztu biletu, zmianę trasy do miejsca docelowego w najwcześniejszym możliwym terminie albo zmianę rezerwacji na późniejszy dogodny termin, jeśli są dostępne miejsca.

Prawo do opieki podczas oczekiwania

Jeżeli pasażer czeka na lot alternatywny, przewoźnik powinien zapewnić mu odpowiednią pomoc. W zależności od sytuacji może ona obejmować:

  • posiłki i napoje,
  • możliwość wykonania dwóch połączeń lub wysłania wiadomości,
  • nocleg w hotelu, jeśli kolejny lot odbędzie się następnego dnia,
  • transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania.

Odszkodowanie za overbooking

Prawo do rekompensaty pieniężnej wynika z art. 7 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Wysokość odszkodowania zależy od długości planowanej trasy lotu i wynosi:

  • 250 EUR – loty do 1500 km,
  • 400 EUR – loty wewnątrz UE powyżej 1500 km oraz inne loty od 1500 do 3500 km,
  • 600 EUR – pozostałe loty powyżej 3500 km.

Odszkodowanie przysługuje niezależnie od prawa do zwrotu kosztów biletu, zmiany planu podróży oraz opieki zapewnianej przez przewoźnika.

Jeżeli przewoźnik zaproponuje zmianę trasy, a pasażer dotrze do miejsca docelowego z opóźnieniem nieprzekraczającym określonych progów, odszkodowanie może zostać zmniejszone o 50%.

Overbooking w samolocie – podsumowanie

Overbooking może prowadzić do odmowy wejścia na pokład mimo ważnej rezerwacji. Dlatego warto znać swoje prawa i wiedzieć, czego można oczekiwać od przewoźnika.

W przypadku odmowy wejścia na pokład wbrew woli pasażera mogą przysługiwać m.in. odszkodowanie, wybór między zwrotem kosztów a zmianą planu podróży oraz opieka podczas oczekiwania. Znajomość tych zasad pozwala szybciej reagować i skuteczniej dochodzić swoich praw.