Matura międzynarodowa otwiera przyszłemu studentowi wiele drzwi. Na czym dokładnie polega? Czy matura międzynarodowa jest trudna? Czy trudno jest zdać egzamin IB? Jak zdawać maturę międzynarodową? Kto może zdawać maturę międzynarodową i jakie wymagania trzeba spełnić?
Co to jest matura międzynarodowa
Matura międzynarodowa, czyli International Baccalaureate (IB), to międzynarodowy program edukacyjny zakończony egzaminem uznawanym przez uczelnie na całym świecie. program może być realizowany w jednym z trzech języków IB: angielskim, francuskim lub hiszpańskim. W Polsce program prowadzony jest najczęściej w języku angielskim. Kładzie się w nim duży nacisk na samodzielne myślenie, analizę, pisanie esejów oraz łączenie wiedzy z różnych dziedzin. Uczniowie wybierają przedmioty na poziomie podstawowym i rozszerzonym, a oprócz egzaminów końcowych przygotowują również prace badawcze (Extended Essay) oraz realizują program aktywności społecznej i twórczej (CAS). Dyplom IB jest ceniony w procesie rekrutacji na zagraniczne uniwersytety i często ułatwia aplikację na prestiżowe kierunki studiów.
Matura międzynarodowa – co daje
Matura międzynarodowa (IB) umożliwia aplikowanie na uczelnie na całym świecie, na podstawie jednego, rozpoznawalnego dyplomu. Jest szczególnie ceniona przez uniwersytety w Wielkiej Brytanii, Holandii, USA, Kanadzie czy krajach skandynawskich, a wysokie wyniki mogą zwiększyć szanse na przyjęcie na prestiżowe kierunki. Program rozwija także umiejętności, które są kluczowe na studiach: krytyczne myślenie, analizę źródeł, pisanie esejów akademickich, prowadzenie badań oraz dobrą organizację pracy.
IB daje również większą elastyczność w wyborze przedmiotów i pozwala dopasować profil nauki do planów zawodowych, np. wybrać biologię i chemię na medycynę albo matematykę i fizykę na kierunki techniczne. W niektórych krajach (szczególnie w USA i Kanadzie) bardzo wysokie wyniki z przedmiotów na poziomie HL pozwalają uzyskać tzw. kredyty akademickie, czyli zaliczenie części przedmiotów na pierwszym roku studiów. Decyzja w tej sprawie zawsze należy do konkretnej uczelni.
Jak zdawać maturę międzynarodową? Program IB
Aby zdawać maturę międzynarodową (International Baccalaureate – IB), trzeba najpierw uczyć się w liceum, które posiada autoryzację do prowadzenia programu IB Diploma Programme. Program trwa dwa lata (zwykle w klasie przedostatniej i ostatniej) i w tym czasie uczeń realizuje sześć wybranych przedmiotów: trzy na poziomie rozszerzonym (Higher Level) i trzy na poziomie podstawowym (Standard Level). Oprócz tego obowiązkowe są trzy elementy programu: napisanie pracy badawczej Extended Essay, udział w zajęciach z teorii wiedzy (Theory of Knowledge) oraz realizacja aktywności w ramach CAS (Creativity, Activity, Service).
Egzaminy końcowe odbywają się w dwóch sesjach rocznie – w maju i listopadzie. W Polsce zdecydowana większość szkół realizuje sesję majową. Uczniowie mogą również przystępować do poprawy wyników w jednej z kolejnych sesji egzaminacyjnych. Mają one formę pisemną, a w przypadku niektórych przedmiotów także ustną. Oceny przyznawane są w skali od 1 do 7 punktów z każdego przedmiotu, a maksymalnie można uzyskać 45 punktów łącznie. Warunkiem otrzymania dyplomu jest zdobycie co najmniej 24 punktów oraz spełnienie dodatkowych kryteriów określonych przez IB, m.in. uzyskanie minimalnej liczby punktów z przedmiotów na poziomie HL, brak oceny 1 z jakiegokolwiek przedmiotu, brak oceny E z Extended Essay lub Theory of Knowledge oraz ukończenie programu CAS.
IB przedmioty do wyboru
W programie matury międzynarodowej (IB Diploma Programme) uczeń wybiera 6 przedmiotów z sześciu grup tematycznych, po jednym z każdej grupy (z możliwością zastąpienia jednego przedmiotu dodatkowym z innej grupy, najczęściej kosztem sztuki). Trzy przedmioty realizuje się na poziomie rozszerzonym (Higher Level-HL), a trzy na poziomie podstawowym (Standard Level-SL).
Grupy przedmiotów w IB:
- Studies in Language and Literature ( matura międzynarodowa język polski)
Language A: Literature, Language A: Language and Literature (w Polsce często język polski) - Language Acquisition (język obcy)
English B, English A, Spanish, French, German (różne poziomy zaawansowania) - Individuals and Societies (nauki społeczne)
historia, geografia, ekonomia, psychologia, global politics, business management - Sciences (nauki przyrodnicze)
biologia, chemia, fizyka, computer science oraz environmental systems and societies (przedmiot interdyscyplinarny łączący elementy nauk przyrodniczych i społecznych) - Mathematics (matematyka)
Mathematics: Analysis and Approaches (bardziej teoretyczna)
Mathematics: Applications and Interpretation (bardziej praktyczna) - The Arts (sztuka)
visual arts, music, theatre
(zamiast przedmiotu artystycznego można wybrać dodatkowy przedmiot z grup 1– 4)
Wybór przedmiotów często zależy od planów studiów – np. na medycynę potrzebna będzie biologia i chemia HL, a na kierunki techniczne matematyka i fizyka HL.
Kto może zdawać maturę międzynarodową?
Jak już wspominaliśmy wyżej, maturę międzynarodową (IB) może zdawać uczeń, który uczęszcza do szkoły posiadającej autoryzację International Baccalaureate do prowadzenia programu Diploma Programme. Nie można przystąpić do egzaminu eksternistycznie ani zapisać się na niego samodzielnie – warunkiem jest realizowanie dwuletniego programu IB w akredytowanym liceum. Program przeznaczony jest głównie dla uczniów klas przedostatnich i maturalnych, którzy dobrze radzą sobie z nauką w języku obcym (najczęściej angielskim) oraz są gotowi na intensywną pracę projektową i egzaminacyjną. Maturę IB mogą zdawać zarówno uczniowie polscy, jak i cudzoziemcy, o ile spełniają wymagania rekrutacyjne danej szkoły.
Czy matura międzynarodowa jest trudna?
Czy trudno jest zdać egzamin IB? Matura międzynarodowa (IB) jest powszechnie uważana za wymagającą, ale jej poziom trudności zależy od predyspozycji ucznia i wybranych przedmiotów. Kładzie się w niej duży nacisk na samodzielne myślenie, analizę, argumentację i pisanie esejów, dlatego bywa trudniejszy dla osób przyzwyczajonych do nauki pamięciowej. Wymaga także dobrej organizacji czasu, ponieważ oprócz egzaminów końcowych uczniowie przygotowują prace badawcze, projekty i realizują obowiązkowe aktywności w ramach programu. Z drugiej strony wiele osób uważa, że IB lepiej przygotowuje do studiów, szczególnie zagranicznych, bo uczy pracy projektowej i krytycznego myślenia. Dla uczniów ambitnych, systematycznych i dobrze znających język angielski matura międzynarodowa jest wyzwaniem, ale jak najbardziej do zdania.
Matura międzynarodowa – gdzie można zdawać
Maturę IB można zdawać wyłącznie w szkołach posiadających autoryzację International Baccalaureate, dlatego konieczne jest wybranie liceum posiadającego autoryzację do prowadzenia programu IB Diploma Programme. Takie oddziały działają m.in. w Warszawie (np. III LO im. gen. Sowińskiego, 33 LO Dwujęzyczne), w Krakowie (V LO im. Witkowskiego), w Gdańsku (III LO), we Wrocławiu (LO nr XIV) czy w Poznaniu (II LO). Program realizowany jest zarówno w szkołach publicznych, jak i prywatnych, a rekrutacja często obejmuje egzamin z języka angielskiego i rozmowę kwalifikacyjną. Wybierając szkołę, warto sprawdzić dostępne zestawienia wyników publikowane przez portale edukacyjne oraz średnią liczbę punktów uzyskiwanych przez absolwentów danej placówki. Należy jednak pamiętać, że organizacja IB nie publikuje oficjalnych rankingów szkół.
Matura międzynarodowa po zwykłym liceum – czy jest możliwa
Nie, matura międzynarodowa (IB) po zwykłym liceum nie jest możliwa, jeśli uczeń nie realizował wcześniej dwuletniego programu IB w szkole posiadającej autoryzację International Baccalaureate. Egzaminu IB nie można zdawać eksternistycznie ani zapisać się na niego samodzielnie. Warunkiem przystąpienia jest ukończenie programu Diploma Programme, który obejmuje konkretne przedmioty, prace wewnętrzne (Internal Assessments), Extended Essay oraz program CAS. Jeśli ktoś ukończył zwykłe liceum i zdał polską maturę, nie ma możliwości przystąpienia do matury IB bez ponownej nauki w szkole oferującej ten program. Alternatywą może być aplikowanie na studia zagraniczne na podstawie polskiej matury albo podjęcie nauki w zagranicznym systemie edukacji.
Matura międzynarodowa dla dorosłych
Matura międzynarodowa dla dorosłych w praktyce jest bardzo trudno dostępna, ponieważ program IB Diploma Programme przeznaczony jest głównie dla uczniów w wieku 16-19 lat i realizowany wyłącznie w autoryzowanych szkołach średnich. Nie można przystąpić do egzaminu IB eksternistycznie ani zapisać się wyłącznie na same egzaminy bez ukończenia dwuletniego programu, który obejmuje zajęcia przedmiotowe, prace wewnętrzne, Extended Essay oraz obowiązkowy komponent CAS.
Osoba dorosła mogłaby teoretycznie realizować IB tylko wtedy, gdyby zostałaby przyjęta do szkoły prowadzącej ten program i spełniła jej wymagania, co w praktyce zdarza się bardzo rzadko. Dlatego dla dorosłych planujących studia zagraniczne alternatywą są zwykle inne kwalifikacje, np. polska matura, A-levels, egzaminy SAT/ACT (w zależności od kraju) albo studia pomostowe (foundation year).
Matura międzynarodowa – podsumowanie
Decyzja o podejściu do matury międzynarodowej musi być przemyślana. Choć przygotowanie do niej wymaga czasu i wysiłku, to korzyści, które może przynieść w przyszłości są tego warte.
